Neem contact op

Pontwaard

Locatie

Pontwaard

Start datum

Week 41 2026

verwachtte einddatum

Week 4 2027

werkzaamheden

Baggen nevengeul, herstel oevers en plaatsen erosiewaaier

Aan de noordkant van Vianen ligt de nevengeul de Pontwaard. Deze geul is in 2015 aangelegd in het kader van Ruimte voor de Rivier en draagt bij aan waterveiligheid én natuurontwikkeling.

Onder invloed van scheepvaartgolven en getij is de geul op sommige plekken dichtgeslibd, terwijl oevers juist zijn gaan afkalven. Hierdoor neemt de kwaliteit van de geul af en komen zowel de doorstroming als de ecologische waarde onder druk te staan. Daarom is een doordacht onderhoudsontwerp opgesteld. Hierin is gekozen om de nevengeul weer op diepte te brengen (oranje markering), de oevers te verflauwen (groen markering) en houten paalschermen aan te brengen als oeverbescherming (witte markering). Deze paalschermen, ook wel erosiewaaier genoemd, is opgebouwd uit boomstammen en vormen een belangrijk onderdeel van het ontwerp. Ze zorgen ervoor dat zand en slib zich langs de oevers kunnen ophopen, waardoor een stabieler profiel ontstaat met ruimte voor natuurontwikkeling. Deze aanpak ondersteunt de natuur én draagt bij aan de (water)veiligheid op de lange termijn.

Groen: verflauwing oevers
Oranje: verdiepen nevengeul
Wit: erosiewaaier

Werkzaamheden

Het ontwerp bestaat uit een combinatie van maatregelen die elkaar versterken:

  • Uitbaggeren van de geul om de doorstroming te herstellen
  • Geleidelijke verflauwing van de oevers om afkalving door scheepvaartgolven te herstellen en in de toekomst te beperken
  • Gerichte oeverbescherming met natuurlijke materialen om verdere afkalving te voorkomen
  • Aanbrengen van een erosiewaaier, bestaande uit meerdere paalschermen die sediment vasthouden en golfslag dempen

De eerste fase van het project is het plaatsen van de erosiewaaier. Hierbij worden lange palen verticaal in de bodem aangebracht. Tussen deze palen worden horizontale stammen geplaatst die de oever beschermen, zie onderstaande foto ter illustratie.

Na het plaatsen van de schermen wordt de nevengeul weer op de juiste diepte gebracht. In totaal wordt circa 20.000 m³ grond verwijderd. Ongeveer de helft van deze grond wordt hergebruikt voor het ophogen van delen van de geul en het verflauwen van de oevers. De overige grond wordt over water afgevoerd.

De werkzaamheden vinden waar mogelijk plaats vanaf het water, zodat overlast voor omwonenden en natuur beperkt blijft. Vanwege de ligging van de werklocaties en de brug over de nevengeul kunnen niet alle werkzaamheden vanaf het water worden uitgevoerd.

De palen worden met behulp van trilheien in de bodem aangebracht. De erosie waaier bestaat uit veel boomstammen. Voor de opslag van de boomstammen wordt er aan de buitenkant van de nevengeul in een kribvak een tijdelijk opslagdepot gecreëerd.
Hoe de graafwerkzaamheden worden uitgevoerd is afhankelijk van de waterstand. De verwachting dat dit gebeurt met een kraanschip en een moeraskraan.

Het vrijkomende sediment aan de oostzijde van de brug wordt met een trekker en laadbak naar de westzijde vervoerd, waar het wordt overgeladen in een beunbak voor afvoer over water. Sediment dat aan de westzijde vrijkomt, wordt direct in een beunbak geladen.

Tijdens het transport over land wordt de Buitenstad gekruist, dit is de weg die vanaf de brug naar de veerpont en het pannenkoekenrestaurant loopt. Met bebording worden weggebruikers geattendeerd op deze tijdelijke situatie. Op de plattegrond is dit aangegeven in het blauw.

De uiterwaard blijft zoveel mogelijk toegankelijk als wandelgebied. Tijdens werkzaamheden op land kan het gebied in verband met de veiligheid tijdelijk worden afgesloten.

Ecologie

Tijdens de voorbereiding is een ecologische toets uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de werkzaamheden geen schade veroorzaken, mits er zorgvuldig wordt gewerkt. Daarom worden passende maatregelen genomen om de aanwezige flora en fauna te beschermen. Zou hebben we de werkzaamheden na het broedseizoen gepland. Voor dat de werkzaamheden van start gaan zal onze ecoloog checken dat er daadwerkelijk niet meer gebroed wordt.

Planning

  • Week 41                          Aanvoer materieel
  • Week 42                        Plaatsen paalschermen (circa 6 weken)
  • Week 48                        Baggerwerkzaamheden en verflauwen oevers
  • Week 4                            Afvoer materieel

Bij wijzigingen in de planning wordt deze pagina zo snel mogelijk bijgewerkt.